DICTSIUNAR XIYISITU ONLINE A LIMBÃLJEI ARMÃNEASCÃ  
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ


Dictsiunar: Tuti / Zboarã: Di iutsido ( cama multu ... )

armãn1

armãn1 (ar-mắnŭ) sm, sf, adg armãnã (ar-mắ-nã), armãnj (ar-mãnjĭ), armãni/armãne (ar-mắ-ni) – bãrbat (muljari) di-unã mileti tsi bãneadzã tu Balcanj (shi dipuni dit dauãli populi, atsel machidunescul sh-atsel roman, dupã tsi Machidunia fu azvimtã sh-acãtsatã aoa sh-ma nsus di 2000 di anj di miletea romanã); arãmãn, rumãn, rãmãn, vlah
{ro: aromân}
{fr: aroumain}
{en: Aromanian}
ex: armãnlu sh-oarfãn s-hibã tut pri celnic va sh-u-aducã; armãnlu ncãlar, i vai doarmã, i vai cãntã; tsintsi armãnj unã pãzari, dzatsi grets, unã gumarã; armãnlu, pãni cu cash, cãndu vai cadã di somnu vai tragã mãnã; armãnlu fatsi sh-draclu s-creapã; s-easã-armãnjlji nsus tu munts, cu armãnili mushati; bati cuclu sh-puljlji tuts, fug armãnjlji nsus tu munts; jalea-a cãnjlor, jalea-a-armãnjlor; fudzi haraua di la-armãnj; pãdurli plãng jiliti, s-dirinã lailj-armãnj; Doamne tsi lãets au faptã di armãnjlj-ahãti-au traptã?; noi, armãnjlji, nu murim acasã; armãnlu tu cãshuri ca capra tu creacuri; armãnlu tu munts easti ca amarea isihã

§ arãmãn1 (a-rã-mắnŭ) sm, sf, adg arãmãnã (a-rã-mắ-nã), arãmãnj (a-rã-mãnjĭ), arãmãni/arãmãne (a-rã-mắ-ni) – (unã cu armãn1)

§ rãmãn (rã-mắnŭ) sm, sf, adg rãmãnã (rã-mắ-nã), rãmãnj (rã-mãnjĭ), rãmãni/rãmãne (rã-mắ-ni) – (unã cu armãn1)
ex: trã unã rãmãnã mi bãgam shi baci la stãnã; ashi agiumsi feata di rãmãnj vãsiloanji; tsintsi, shasi ficiori rãmãnj; di anda eara rãmãnjlji stoc, tsi sh-undzea lailu di loc!

§ armãnami/armãname (ar-mã-ná-mi) sf fãrã pl – multimi di-armãnj; ntreaga farã armãneascã; armãnimi, armãnilji, armãniu, rãmãnimi, rãmãnii, rumãniu
{ro: aromânime}
{fr: l’ensemble des aroumains, nombres d’aroumains}
{en: large number (multitude, crowd) of Aromanians}
ex: iu eshti armãname?; tru-armãnami sots nu-avea; tritsea armãnamea bair; aoa cãdzum tu armãnami (namisa di-armãnj)

§ armãnimi/ar-mãnime (ar-mã-ní-mi) sf fãrã pl – (unã cu armãnami)

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã         ma multu/ptsãn

consul

consul (cón-sulŭ) sm consulj (cón-suljĭ) – om pitricut di chiver-nisea-a unui stat tu-un altu stat (xen) tra (i) sã zburascã trã ipotisli di emburlichi, etc. tsi pot s-izvurascã dit ligãturli icunomitsi namisa di dauãli stati, shi (ii) s-lã pãrãstiseascã intiresili (s-lã aibã angãtanlu) a oaminjlor dit statlu-a lui, cãndu aeshti s-aflã tu statlu xen; contsu
{ro: consul}
{fr: consul}
{en: consul}

§ contsu (cón-tsu) sm pl(?) – (unã cu consul)
ex: nã dusim la contsul rumãnescu din Poli

§ cunsulatã (cun-su-lá-tã) sf cunsulati/cun-sulate (cun-su-lá-ti) – loclu dit statlu xen iu shadi di sh-fatsi lucrul consulu; tesea di consul
{ro: consulat}
{fr: consulat}
{en: consulate}

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã        

vlah

vlah (vláhŭ) sm, sf vlahã (vlá-hã), vlahi (vláhĭ), vlahi/vlahe (vlá-hi) – zbor cu cari (unã soi i altã) suntu cunuscuts armãnjlji di cãtrã xenj (di vurgari, grets, etc.); om dit miletea-a armãnjlor
{ro: valah}
{fr: valaque, aroumain}
{en: Aromanian, Valah}

§ vlãhescu (vlã-hĭés-cu) adg vlãheascã (vlã-hĭás-cã), vlãheshtsã (vlã-hĭésh-tsã), vlãheshti (vlã-hĭésh-ti) – tsi ari facã cu vlahilji (armãnjlji) shi armãnamea; tsi ari haractirlu-a vlahlui (a armãnlui); di vlah (armãn); armãnescu, rãmãnescu
{ro: aromânesc, de valah}
{fr: de valaque, d’aroumain}
{en: of Aromanian}

§ vlãheashti1/vlã-heashte (vlã-hĭásh-ti) adv – ashi cum zburãscu (bãneadzã, mãcã, li fac lucrili, etc.) vlahilji (armãnjlji); ca vlahilji (ca armãnjlji), armãneashti
{ro: aromâneşte}
{fr: comme les aroumains}
{en: as the Aromaninas do}

§ vlãheashti2/vlãheashte (vlã-hĭásh-ti) sf fãrã pl – limba di dadã (armãneascã) a armãnjlor; limba zburãtã di armãnj; armãneasca, armãneashti
{ro: limba aromâna}
{fr: l’arou-main, la langue aroumaine}
{en: Aromanian, the Aromanian language}

§ vlahuhoarã (vla-hu-hoã-rã) sf vlahuhori (vla-hu-hórĭ) – hoarã iu bãneadzã di-aradã mash armãnj; hoarã armã-neascã
{ro: sat aromânesc}
{fr: village aroumain}
{en: Aromanian village}
ex: avdzãts, vlahuhori!

§ vlãhut (vlã-hútŭ) sm, sf vlãhutã (vlã-hú-tã), vlãhuts (vlã-hútsĭ), vlãhuti/vlãhute (vlã-hú-ti) – bãrbat (muljari) dit-unã mileti tsi bãneadzã Nordu di Dunã tu statlu Rumãnia cu-unã limbã tsi sh-u-adutsi multu cu limba armã-neascã (sh-cari dipusi dit dauãli populi, atsel a datslor sh-atsel a romanjlor, dupã tsi Datsia fu azvimtã di miletea romanã, aoa sh-vãrã 2000 di anj); rumãn, armãn, arãmãn
{ro: român}

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã         ma multu/ptsãn