DICTSIUNAR XIYISITU ONLINE A LIMBÃLJEI ARMÃNEASCÃ  
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ


Dictsiunar: Tuti / Zboarã: Di iutsido ( cama multu ... )

apuc

apuc (a-púcŭ) (mi) vb I apucai (a-pu-cáĭ) shi apcai (ap-cáĭ), apucam (a-pu-cámŭ) shi apcam (ap-cámŭ), apucatã (a-pu-cá-tã) shi apcatã (ap-cá-tã), apucari/apucare (a-pu-cá-ri) shi apca-ri/apcare (ap-cá-ri) – acats tsiva cu mãna; mi duc cãtrã iuva; lu-acats tamam tu oara tsi fatsi (i easti s-facã) tsiva; lu-apruftusescu tu oara tsi easti si s-ducã iuva; nchisescu s-fac un lucru; acats, apruftusescu, nchisescu, ahiursescu, etc.; (fig:
1: apuc = fur; expr:
2: nj-apuc gura = mãc niheamã s-nj-arãd foamea;
3: nu-apuc s-dzãc un zbor = ninti ca s-dzãc un zbor, cãt acats s-dzãc un zbor; unãshunã tsi dzãsh zborlu;
4: s-nu sh-apucã = s-nu-acatsã dzua di mãni, s-u lja neclu, s-moarã, s-u lja draclu)
{ro: apuca, prinde, ajunge la timp, începe, duce, etc.}
{fr: saisir, s’emparer de, hériter, atteindre, tomber juste, commencer à, se diriger, etc.}
{en: seize, grab, catch; get, come at the right moment, start, lead, etc.}
ex: apucã-l (acatsã-l) di coarni; nsus tu muntsã si-nj ti-apcarim (s-ti-acãtsam); noi ashi apucãm (acãtsãm) di pap-strãpap; lu-apcãm analtu pri measã (lu-aflãm tamam pri measã); unã cali apucã (nchiseashti, u lja, dutsi) andreapta, alantã acatsã astãnga; s-nu-aputs s-creshti (s-nu-acats s-creshti; s-nu-agiundzi s-ti fats mari); s-apucarits (ma loats calea) nastãnga, di arãu va s-dats; mãcã s-ts-aputs gura
(expr: mãcã s-ts-arãdz foamea); apcarã (fig: furarã) un noatin; mushurecã, s-nu ts-aputs!
(expr: s-nu bãnedz pãnã mãni, s-mori!); nora, tsi s-nu sh-apucã
(expr: s-u lja neclu, s-moarã); nu-apucã tra s-dzãcã grailu
(expr: cãt acãtsã s-dzãcã tsiva)

§ apucat (a-pu-cátŭ) adg apucatã (a-pu-cá-tã), apucats (a-pu-cátsĭ), apucati/apucate (a-pu-cá-ti) – tsi easti acãtsat di cariva; tsi easti apruftusit tu oara tsi easti s-fugã; acãtsat, apruftusit, nchisit, ahiursit, etc.
{ro: apucat, prins, ajuns la timp, etc.}
{fr: saisi, emparé de, etc.}
{en: seized, grabbed, caught; got, etc.}

§ apcat (ap-cátŭ) adg apcatã (ap-cá-tã), apcats (ap-cátsĭ), apcati/apcate (ap-cá-ti) – (unã cu apucat)

§ apucari/apucare (a-pu-cá-ri) sf apucãri (a-pu-cắrĭ) – atsea tsi s-fatsi cãndu cariva s-apucã di tsiva; acãtsari; apruftusiri, nchisiri, ahiursiri, etc.

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã         ma multu/ptsãn

pruftusescu

pruftusescu (pruf-tu-sés-cu) vb IV pruftusii (pruf-tu-síĭ), pruf-tuseam (pruf-tu-seámŭ), pruftusitã (pruf-tu-sí-tã), pruftusiri/pruf-tusire (pruf-tu-sí-ri) – am chiro s-mi-acats shi s-lu fac un lucru; mizi (cãt) agiungu tu-un loc tra s-lu fac un lucru (tra s-lu-acats un om etim tra s-fugã, s-lu-acats trenlu etim si nchiseascã, etc.); acats, apuc
{ro: apuca, prinde}
{fr: avoir le temps; arriver à temps}
{en: have time to do something}
ex: un di elj nu pruftusi (nu-apucã, nu-avu chirolu) si s-ascundã; nu-l pruftusi trenlu (nu lu-acãtsã, nu-agiumsi ninti ca s-fugã trenlu)

§ pruftusit (pruf-tu-sítŭ) adg pruftusitã (pruf-tu-sí-tã), pruftusits (pruf-tu-sítsĭ), pruftusiti/pruftusite (pruf-tu-sí-ti) – (omlu) tsi avu chiro s-lu facã un lucru; (lucrul) tsi s-featsi cãndu cariva avu chirolu s-lu facã; apucat, acãtsat
{ro: apucat, prins}
{fr: qui a eu le temps; qui est arrivé à temps}
{en: who had time to do something}

§ pruftusi-ri/pruftusire (pruf-tu-sí-ri) sf pruftusiri (pruf-tu-sírĭ) – atsea tsi s-fatsi cãndu pruftuseshti tsiva i pri cariva; acãtsari, apucari
{ro: acţiunea de a apuca, de a prinde}
{fr: action d’avoir le temps; d’arriver à temps}
{en: action of having time to do something}

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã