DICTSIUNAR XIYISITU ONLINE A LIMBÃLJEI ARMÃNEASCÃ  
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ


Dictsiunar: Tuti / Zboarã: Di iutsido ( cama multu ... )

nglubudedz

nglubudedz (nglu-bu-dédzŭ) vb I nglubudai (nglu-bu-dáĭ), nglu-budam (nglu-bu-dámŭ), nglubudatã (nglu-bu-dá-tã), nglubuda-ri/nglubudare (nglu-bu-dá-ri) – acoapir un lucru (oarã, nel, minghiush, etc.) cu-un petur multu suptsãri di amalamã (tra s-lu fac lucrul ma mushat, tra s-dãnãseascã ma multu, etc.); ãngãlbidedz, afum, mãlãmusescu, hrisusescu
{ro: auri}
{fr: dorer}
{en: gild}
ex: deadi vearili shi nealili la hrisic s-li nglubudeadzã (s-li hrisuseascã)

§ nglubudat (nglu-bu-dátŭ) adg nglubudatã (nglu-bu-dá-tã), nglubudats (nglu-bu-dátsĭ), nglubudati/nglubudate (nglu-bu-dá-ti) – (lucru) cari easti acupirit cu-un petur multu suptsãri di amalamã; ãngãlbidat, afumat, mãlãmusit, hrisusit
{ro: aurit}
{fr: doré}
{en: gilded}

§ nglubudari/nglubudare (nglu-bu-dá-ri) sf nglubudãri (nglu-bu-dắrĭ) – atsea tsi s-fatsi cãndu s-hrisuseashti tsiva; ãngãlbidari, afumari, mãlãmusiri, hrisusiri
{ro: acţiunea de a auri; aurire, poleire}
{fr: action de dorer; dorage}
{en: action of gilding}

§ nglubudescu (nglu-bu-dés-cu) vb I nglubudii (nglu-bu-díĭ), nglubudeam (nglu-bu-deámŭ), nglubuditã (nglu-bu-dí-tã), nglubudiri/nglubudire (nglu-bu-dí-ri) – (unã cu nglubudedz)

§ nglubudit (nglu-bu-dítŭ) adg nglubuditã (nglu-bu-dí-tã), nglubudits (nglu-bu-dítsĭ), nglubuditi/nglubudite (nglu-bu-dí-ti)
ex: paftili nu-lj suntu di-amalamã ma di asimi nglubuditi (afumati) – (unã cu nglubudat)

§ nglubudiri/nglubudire (nglu-bu-dí-ri) sf nglubudiri (nglu-bu-dírĭ) – (unã cu nglubuda-ri)

§ ãngãlbidedz (ãn-gãl-bi-dédzŭ) vb I ãngãlbidai (ãn-gãl-bi-dáĭ), ãngãlbidam (ãn-gãl-bi-dámŭ), ãngãlbidatã (ãn-gãl-bi-dá-tã), ãngãlbidari/ãngãlbidare (ãn-gãl-bi-dá-ri) – (unã cu nglubudedz)

§ ãngãlbidat (ãn-gãl-bi-dátŭ) adg ãngãlbidatã (ãn-gãl-bi-dá-tã), ãngãlbidats (ãn-gãl-bi-dátsĭ), ãngãlbidati/ãngãlbidate (ãn-gãl-bi-dá-ti) – (unã cu nglubudat)

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã         ma multu/ptsãn

vãrachi1/vãrache

vãrachi1/vãrache (vã-rá-chi) sf vãrãchi (vã-rắchĭ) – petur suptsãri di-un metal ca ganuma (mulidi, asimi, amalãmã, etc.) tsi s-tindi (s-alicheashti, si sprucucheashti) pri un lucru tra s-lj-alãxeascã vidzuta (s-lu-aspunã ma mushat, s-lu facã s-nu-acatsã arudzinã, s-dãnãseascã ma multu, etc.);
(expr: vãrachi (ca adg) = tsi easti dat cu vãrachi)
{ro: poleială, poleit}
{fr: dorure, doré}
{en: gilding, gilded}
ex: lucrãturã di vãrachi; cãrãyi vãrachi; cãtritsli suntu tuti vãrachi

§ vãrachi2 (vã-ráchĭŭ) sn vãrãchi (vã-rắchĭ) – (unã cu vãrachi1)
ex: lj-deadi cu vãrachi

§ nvãrachi (nvã-ráchĭŭ) (mi) vb I nvãrãcheai (nvã-rã-chĭáĭ), nvãrãcheam (nvã-rã-chĭámŭ), nvãrãcheatã (nvã-rã-chĭá-tã), nvãrãcheari/nvãrãcheare (nvã-rã-chĭá-ri) – dau (acoapir, ungu) un lucru cu vãrachi; afum, hrisusescu, nglubudescu, etc.
{ro: polei}
{fr: dorer}
{en: gild}
ex: nvãrãchearã diznou portsãli-a bisearicãljei; easti-adetea la turtsã, ca nveasta-atsea naua si si nvãrachi (buiseascã) pi prosupã

§ nvãrãcheat (nvã-rã-chĭátŭ) adg nvãrãcheatã (nvã-rã-chĭá-tã), nvãrãcheats (nvã-rã-chĭátsĭ), nvãrãcheati/nvãrãcheate (nvã-rã-chĭá-ti) – tsi s-ari datã cu vãrachi; afumat, hrisusit, nglubudit, etc.
{ro: poleit}
{fr: doré}
{en: gilded}

§ nvãrãcheari/nvãrãcheare (nvã-rã-chĭá-ri) sf nvãrãcheri (nvã-rã-chĭérĭ) – atsea tsi s-fatsi cãndu s-da tsiva cu vãrachi; afumat, hrisusit, nglubudit, etc.
{ro: acţiunea de a polei}
{fr: action de dorer}
{en: action of gilding}

§ dizvãrachi (diz-vã-ráchĭŭ) (mi) vb I dizvãrãcheai (diz-vã-rã-chĭáĭ), dizvãrãcheam (diz-vã-rã-chĭámŭ), dizvãrãcheatã (diz-vã-rã-chĭá-tã), dizvãrãcheari/dizvãrãcheare (diz-vã-rã-chĭá-ri) – scot (ljau) vãrachea di pi-un lucru (tsi lu-acoapirã)
{ro: scoate poleiala, despolei}

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã         ma multu/ptsãn