DICTSIUNAR XIYISITU ONLINE A LIMBÃLJEI ARMÃNEASCÃ  
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ


Dictsiunar: Tuti / Zboarã: Di iutsido ( cama multu ... )

canoni2/canone

canoni2/canone (ca-nó-ni) sf canonj (ca-nónjĭ) –
1: armã di polim tsi lucreadzã cu bãruti, cu cari s-aminã diparti topi i ghiuledz (cari, cãndu cad sh-plãscãnescu pri loc, aspargu lucri i vatãmã oaminj);
2: topa i ghiulelu aminat di-aestã armã; topã, ghiulei, ghiule
{ro: tun; obuz}
{fr: canon; obus}
{en: canon; shell}

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã        

ghiule

ghiule (ghiu-lé) sn ghiuledz (ghiu-lédzĭ) – topa arcatã di unã canoni tu chirolu di polim, cari plãscãneashti cãndu cadi pri loc sh-aspardzi lucri i vatãmã lumi; ghiulei, vol, topã, canoni
{ro: obuz, bombă}
{fr: obus}
{en: shell, bomb}
ex: va portsã ghiuledz (topi trã canoni), o, calu-a meu

§ ghiulei (ghiu-lé-i) sn ghiuleli (ghiu-lé-li) – (unã cu ghiule)
ex: arucã ghiulelili pãnã la noi; easti greu ca ghiuleea

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã        

topã1

topã1 (tó-pã) sf tochi (tóchĭ) shi topi/tope (tó-pi) shi toapi/toape (tŭá-pi) – un lucru stronghil (ca unã sferã, mer, piponj, etc.) di cheali, pãndzã, lastic, etc. cu cari s-agioacã njitslji (sh-mãrlji), agudinda-l cu ciciorlu (la futbol), aminãnda-l cu mãna (cãndu-i adrat di neauã), etc.; topcã, balã, shucã; (fig: toapi (pl) = un mãdular (urgan) di-a omlui tsi s-aflã ca unã pungã sum putsa-a bãrbatlui i a unei pravdã bãrbãteascã; coalji, boashi, aroambi, hãrhãndealji, pundzã, gortsã)
{ro: minge, sferă}
{fr: balle, boule, corps ronds; sphère}
{en: ball; sphere}
ex: s-avea acãtsatã la gioc cu topili (balili) di neauã; lj-vidzui toapili! (fig: coaljili!)

§ topcã (tóp-cã) sf topchi (tóp-chi) shi toptsi (tóp-tsi) – (unã cu topã1)
ex: s-agioacã cu topca (bala) ; aruca cu topuri di neauã; lj-adusi tsintsi topuri (cumãts) di shicher; shi-sh featsirã zbor, sã s-alumtã cu topchi (bali) di neauã; cati un s-ashteaptã n gurã shi sã ngljitã topchili (balili) arucati di alantu; multi topchi (bali) di sari, nvãrtiti cu seulu a shchepilor

§ top1 (tópŭ) sn topuri (tó-purĭ) – (unã cu topã1)
ex: s-adunã nã casã ntreagã tu-un top njic (tu-unã balã, topcã njicã)

§ toc4 (tócŭ) sm pl(?) – soi di topã (balã) njicã (di cash, pãni, aloat, carti, neauã, loc, etc.) adrati trã mãcari (giucari, astupari guvi, etc.); gumolj, gumulj, guzmolj, gãdzãmoi, gãdzãmolj, arombu, ghilandru, top, surats
{ro: cocoloş, mototol}
{fr: tampon, pelote, grumeau, boulette}
{en: ball (of food, wool, material)}

§ topã2 (tó-pã) sf tochi (tóchĭ) shi topi/tope (tó-pi) shi toapi/toape (tŭá-pi) –
1: armã di polim tsi lucreadzã cu bãruti sh-cu cari s-aminã diparti topi i ghiuledz cari, cãndu cad shi plãscãnescu pri loc, aspargu lucri i vatãmã oaminj; canoni, tun;
2: ghiulelu aminat di canoni; ghiule, ghiulei, vol;
(expr: u-arcã (lu-adunã) topa = muri)
{ro: tun; obuz}
{fr: canon; obus}
{en: canon; shell}
ex: plãscãni nãoarã ca vãrã topã (ghiule); tricurã n cali multi topi; tricurã tupceadzlji cu topili; s-aspargã horili nturtseshti cu topili (canonjli); tra s-vã bagã tuts tru topi; nu-avdz di-a dip a tochilor (canonjlor) bots?; topa si n-adunã

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã         ma multu/ptsãn

vol1

vol1 (vólŭ) sn voluri (vó-lurĭ) – topa (ghiulelu) arcatã di unã canoni (cu ardearea di bãruti) tu chirolu di polim, cari plãscãneashti cãndu cadi pri loc sh-aspardzi lucri i vatãmã lumi; ghiule, ghiulei, topã, canoni
{ro: obuz}
{fr: obus}
{en: shell}

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã