DICTSIUNAR XIYISITU ONLINE A LIMBÃLJEI ARMÃNEASCÃ  
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ


Dictsiunar: Tuti / Zboarã: Di iutsido ( cama multu ... )

deaneavra

deaneavra (dea-neá-vra) adv – putsãn ma ninti; aoa sh-niheamã chiro, adeaneavra, adineavra,
{ro: adineaori}
{fr: depuis peu, il y a quelques instants, récemment}
{en: just before, recently}
ex: deaneavra nu vreai

§ daneavra (da-neá-vra) adv – (unã cu deaneavra)

§ adeaneavra (a-dea-neá-vra) adv – (unã cu deaneavra)

§ adineavra (a-di-neá-vra) adv – (unã cu deaneavra)
ex: adineavra agiumsi

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã        

minti/minte

minti/minte (mín-ti) sf mintsã (mín-tsã) – harea tsi u-ari omlu (tu midua din cap) tra s-poatã s-mindueascã (s-giudicã, s-cuiteascã, s-siluyiseascã, si sh-aducã aminti, s-poatã s-aducheascã tsi s-fatsi tu lumi, s-poatã sã nveatsã cum sta lucrili, etc.); minduiri, nãieti, nieti; giudicatã, idei, pãreari, dishtiptãciuni; miduã, crier;
(expr:
1: minti muljireascã = minti lishoarã, fãrã ahãndami;
2: minti ficiureascã, minti nicoaptã, minti niligatã ninga = minti di ficiuric, ageamit, nicriscut, nu ca di om mari, etc.;
3: iu ts-alagã (tsã fudzi, tsã si dutsi) mintea = iu ti mindueshti, tsi mindueshti;
4: ãnj imnã (nj-si dutsi) mintea, mi duc cu mintea = mi duc cu idea, cu scupolu, cu nietea, cu umutea;
5: hiu dus (chirut) cu mintea = stau di minduescu ahãndos (la un lucru) sh-nu bag dip oarã la-atseali tsi s-fac deavãrliga di mini;
6: nj-da mintea = minduescu, nj-si pari, nj-treatsi prit minti, aduchescu;
7: ãnj dzãc cu mintea (tu minti) = nu dzãc cu grailu, mash minduescu;
8: nj-easti (nj-armasi) mintea (la un lucru) = mi minduescu (la un lucru), nu va (nu pot s-) lu-agãrshescu (lucrul);
9: ãnj treatsi (nj-yini) prit (tu) minti = tihiseashti s-minduescu (tri un lucru), ãnj ticneashti tsiva;
10: tsãn minti = nj-aduc aminti, nu-agãrshescu;
11: nj-easi (un lucru) dit minti = lu-agãrshescu (lucrul, cã nu-lj dau vãrnã simasii);
12: ãnj ljau (mut) mintea (di la un lucru) = nu mata mi minduescu la un lucru, lu-alas di-unã parti, lu-agãrshescu;
13: ãlj caftu mintea = voi si shtiu tsi mindueashti, voi s-mi urnipseascã;
14: ãnj da nã minti = ãnj da unã urnimii, mi urnipseashti;
15: escu di mintea-a unui, escu tu-unã minti cu = hiu sinfuni cu cariva, am idyili pãreri;
16: a njia nj-da (nj-va) mintea cã…= minduescu cã-i ghini…, pãrearea-a mea easti cã…;
17: nu nj-u va mintea = nu-nj yini s-pistipsescu, nu pot s-pistipsescu;
18: nj-dau cu mintea = minduescu, lugursescu;
19: am minti, escu cu minti, nji ngreacã mintea, nj-u-am tutã mintea, escu ntreg la minti = minduescu ghini, ndreptu, cum lipseashti, nu minduescu ca glarlji;
20: nj-frãngu mintea = minduescu multu, ahãndos, mi frimintu;
21: lj-u tornu (lj-u shuts, lj-u-alãxescu, lj-u mut) mintea = (i) lj-alãxescu pãrearea, ideea; (ii) lu nduplic (s-facã tsiva);
22: nu nji ncapi mintea = (i) nu (pot s)-aduchescu dip; (ii) nu pot s-mi minduescu cã ahtari lucru poati si s-facã;
23: nu-nj talji mintea (caplu, carafeta, etc.) tra s-aduchescu = nu hiu sh-ahãntu dishteptu tra s-aduchescu, nu pot s-aduchescu (tsi s-fatsi, tsi-nj si dzãtsi, etc.);
24: dipun minti; bag minti; nj-yini mintea; nj-adun minti n cap = giudic ma ghini, nvets; mi fac fronim (cu minti, fruminescu); mi-ashternu;
25: escu shcurtu tu minti, fãrã minti, lishor di minti; unã minti, sh-atsea grãtseascã; u pitricui mintea trã leamni; etc. = nu para escu dishteptu, nu para minduescu ghini, nu-am giudicata bunã, escu fãrã multã minti n cap, escu prostu, glar, lishor, hazo, ahmac, etc.;

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã         ma multu/ptsãn

pirvazi/pirvaze

pirvazi/pirvaze (pir-vá-zi) sf pirvãzi (pir-vắzĭ) – mardzinea di lemnu i metal tsi s-bagã namisa di firidã i ushi shi stizmã; mardzinea di lemnu tsi s-aflã deavãrliga di un cadru tra si sta spindzurat pri stizmã; pirvazã, mardzini, margurã, chinari, curnidã, curnizã, curnitsã, circive, ciurciuve
{ro: cadru, pervaz, bordură}
{fr: bordure, cadre, chassis, chambranle}
{en: border, frame, window-frame}
ex: tuti pirvãzli li-adusi adeaneavra

§ pirvazã (pir-vá-zã) sf pirvãzi (pir-vắzĭ) – (unã cu pirvazi)

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã        

shishman

shishman (shish-mánŭ) adg shishmanã (shish-má-nã), shishmanj (shish-mánjĭ), shishmani/shishmane (shish-má-ni) – tsi ari lãrdzimea ma mari dicãt atsea di-aradã (fatsã di lundzimea tsi u au alti lucri di idyea soi); mari tu lãrdzimi; gros, mplin, gras
{ro: gros}
{fr: gros}
{en: stout, bulky}
ex: analtu, shishman (gros)

§ shishcu (shísh-cu) adg shishcã (shísh-cã), shishtsã (shísh-tsã), shishti/shishte (shísh-ti) – (om) cari easti shcurtu, gros shi gras
{ro: bondoc}
{fr: personne grosse et grasse}
{en: stout and fat man}
ex: frati-su eara shishcul atsel cu cari grish deaneavra

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã        

tora

tora (tó-ra) adv – oara-aestã; tora di oarã; torea, amu, amush, acush, acmotsi;
(expr: tora di oarã adv = trã tora, trã oara-aestã)
{ro: acum}
{fr: maintenant}
{en: now}
ex: loclu tut, tora dishcljidi; tora (amu), tini nu mi nveatsã; nu caftu altã rugã, va yin tora; di tora pãnã mãni easti multu; tsi s-fac tora, cara s-asparsi?; tora di tora (dip aestã oarã)

§ torea (tó-rea) adv – (unã cu tora)
ex: mintea di torea s-u-aveam deaneavra!; torea (aestu chiro) vrea s-hibã mãrtãtoari

§ tura (tú-ra) adv – (unã cu tora)

§ turã3 (tú-rã) adv – (unã cu tora)

T.Cunia Dictsiunar-a-Limbljei-Armãneascã